08 Μαρτίου 2026

Δέος - Η καταστροφή των ενεργειακών υποδομών στον Περσικό Κόλπο θα φέρει το πιο ισχυρό σοκ από τη δεκαετία του 1970

Δέος - Η καταστροφή των ενεργειακών υποδομών στον Περσικό Κόλπο θα φέρει το πιο ισχυρό σοκ από τη δεκαετία του 1970

 [wide]


Η ομάδα έρευνας για την αγορά εμπορευμάτων της Goldman Sachs ανέφερε ότι η βασική της εκτίμηση προέβλεπε ότι τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης (futures) Brent θα διαπραγματεύονταν στα 80 δολ. τον Μάρτιο και στα υψηλά 70 δολ. το δεύτερο τρίμηνο, αλλά οι πρόσφατες εξελίξεις στον Περσικό Kόλπο αυξάνουν την πιθανότητα οι τιμές να κινηθούν ακόμη υψηλότερα, στα 100 δολάρια

Από τις αρχές Μαρτίου 2026 ο πόλεμος μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών, του Ισραήλ και του Ιράν έχει επεκταθεί και σε ολόκληρο ενεργειακό τομέα της Μέσης Ανατολής, με επιθέσεις σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις, διυλιστήρια και υποδομές καυσίμων.
Οι επιθέσεις αυτές έχουν ήδη προκαλέσει σοβαρές διαταραχές στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και έχουν επηρεάσει την παραγωγή και τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου από χώρες του Περσικού Κόλπου.
Αυτές οι ζημίες δεν θα επουλωθούν σε μια ημέρα… και θα προκαλέσουν μόνιμο και διαρθρωτικό πρόβλημα στην προσφορά ενεργειακών προϊόντων.
Χαρακτηριστικά, η μείωση της προσφοράς από το Κατάρ – τον μεγαλύτερο πάροχο LNG την Ευρώπη μετά τις ΗΠΑ θα προκαλέσει αναγκαστική εξάρτησης από τις ΗΠΑ και εκτοξευση των τιμών ενώ είναι δύσκολο να δουμε με τα σημερινά δεδομένα πότε θα ισορροπήσουν οι τιμές καθώς ο γεωπολιτικός κίνδυνός για τα ενεργειακά αγαθά έχει εκτοξευθεί.

Ένα από τα σημαντικότερα πλήγματα σημειώθηκε στην Τεχεράνη, όπου ισραηλινά αεροσκάφη έπληξαν εγκαταστάσεις αποθήκευσης πετρελαίου και διύλισης.
Οι επιθέσεις αυτές αποτέλεσαν τις πρώτες στοχευμένες επιδρομές εναντίον ενεργειακής υποδομής μέσα στο Ιράν στο πλαίσιο του πολέμου, προκαλώντας μεγάλες πυρκαγιές και σοβαρές ζημιές σε εγκαταστάσεις καυσίμων.
Παράλληλα, οι ισραηλινές επιδρομές στόχευσαν πολλαπλές εγκαταστάσεις αποθήκευσης καυσίμων που χρησιμοποιούνταν από στρατιωτικές δομές του Ιράν, με στόχο να περιοριστεί η δυνατότητα ανεφοδιασμού των ενόπλων δυνάμεων και των Φρουρών της Επανάστασης.
Η σύγκρουση επεκτάθηκε γρήγορα και στις ενεργειακές υποδομές των χωρών του Περσικού Κόλπου.
Το Ιράν πραγματοποίησε επιθέσεις με πυραύλους και drones εναντίον στόχων σε αρκετά κράτη της περιοχής, ενώ το έμφραγμα στα στενά του Hormuz προκάλεσε σοβαρή διακοπή της ναυσιπλοΐας και της μεταφοράς πετρελαίου.
Περίπου το 20% της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και φυσικού αερίου περνά από τα στενά αυτά, γεγονός που εξηγεί την έντονη αντίδραση των διεθνών αγορών.

To Κατάρ έσπασε τα συμβόλαια

Οι εξελίξεις αυτές έχουν ήδη οδηγήσει σε περιορισμό ή προσωρινή διακοπή παραγωγής και εξαγωγών ενέργειας σε αρκετές χώρες του Κόλπου.
Το Κατάρ ανέστειλε την παραγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου μετά από επιθέσεις με drones στις ενεργειακές εγκαταστάσεις του Ras Laffan και του Mesaieed και κήρυξε κατάσταση «force majeure» στα συμβόλαια εξαγωγής.
Η φράση «κήρυξε κατάσταση ‘force majeure’ (ανωτέρα βία) στα συμβόλαια εξαγωγής» σημαίνει ότι μια χώρα ή εταιρεία ανακοινώνει ότι αδυνατεί να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της σε συμβόλαια εξαγωγής λόγω απρόβλεπτων και ανώτερων δυνάμεων.

Το Κουβέιτ ανακοίνωσε μείωση της παραγωγής πετρελαίου και περιορισμό των εξαγωγών λόγω των κινδύνων για τη ναυσιπλοΐα και των επιθέσεων στην περιοχή.
Παράλληλα, ενεργειακές εγκαταστάσεις στη Σαουδική Αραβία, συμπεριλαμβανομένου μεγάλου διυλιστηρίου της Saudi Aramco στο Ras Tanura, επλήγησαν από επιθέσεις με drones, γεγονός που οδήγησε σε προσωρινή διακοπή λειτουργίας και περιορισμό των εξαγωγών προϊόντων πετρελαίου.
Η κρίση αυτή έχει δημιουργήσει φόβους για γενικευμένη διακοπή εξαγωγών ενέργειας από ολόκληρη την περιοχή, με αξιωματούχους να προειδοποιούν ότι εάν ο πόλεμος συνεχιστεί, και άλλες χώρες του Περσικού Κόλπου μπορεί να αναγκαστούν να σταματήσουν τις εξαγωγές τους.
Συνολικά, η σύγκρουση μετατρέπεται πλέον σε ενεργειακό πόλεμο που επηρεάζει όχι μόνο το Ιράν αλλά και το σύνολο της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Χρονολόγιο ενεργειακών επιθέσεων και διακοπών εξαγωγών

2 Μαρτίου 2026
• Επίθεση με drones σε διυλιστήριο της Saudi Aramco στο Ras Tanura (Σαουδική Αραβία).
• Προσωρινή διακοπή λειτουργίας και περιορισμός εξαγωγών προϊόντων πετρελαίου.

2–4 Μαρτίου 2026
• Επίθεση σε εγκαταστάσεις φυσικού αερίου στο Ras Laffan στο Κατάρ.
• Διακοπή παραγωγής LNG και κήρυξη force majeure στα συμβόλαια εξαγωγής.

3–4 Μαρτίου 2026

• Κρίση στα στενά του Hormuz και σχεδόν πλήρης διακοπή ναυσιπλοΐας δεξαμενόπλοιων.

6 Μαρτίου 2026
• Προειδοποίηση από το Κατάρ ότι περισσότερες χώρες του Περσικού Κόλπου μπορεί να διακόψουν εξαγωγές ενέργειας αν συνεχιστεί ο πόλεμος.

7 Μαρτίου 2026
• Το Κουβέιτ μειώνει παραγωγή πετρελαίου και περιορίζει εξαγωγές λόγω κινδύνων για τις θαλάσσιες μεταφορές.

7–8 Μαρτίου 2026

• Ισραηλινές επιθέσεις σε αποθήκες πετρελαίου και εγκαταστάσεις διύλισης στην Τεχεράνη.
• Μεγάλες πυρκαγιές σε ενεργειακές υποδομές του Ιράν.

Χώρες του Περσικού Κόλπου που έχουν επηρεαστεί στις εξαγωγές ενέργειας
Διακοπή ή αναστολή παραγωγής 

Κατάρ – διακοπή παραγωγής LNG.
Μείωση παραγωγής / περιορισμός εξαγωγών
Κουβέιτ – μείωση παραγωγής και εξαγωγών πετρελαίου.
Προσωρινές διακοπές εγκαταστάσεων
Σαουδική Αραβία – προσωρινή διακοπή διυλιστηρίου Ras Tanura.
Κίνδυνος μελλοντικών διακοπών
Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα
• Ιράκ
• Σαουδική Αραβία (περαιτέρω)
λόγω της κρίσης στα στενά του Hormuz και της πιθανής επέκτασης του πολέμου.
Χάρτης των κύριων ενεργειακών εγκαταστάσεων που έχουν πληγεί στον πόλεμο ΗΠΑ–Ισραήλ κατά του Ιράν (2026) — με επιπτώσεις στις εξαγωγές
Παρακάτω παρουσιάζονται σημαντικοί ενεργειακοί στόχοι που έχουν επηρεαστεί από επιθέσεις ή έχουν προκαλέσει διακοπές/περιορισμούς στην παραγωγή και εξαγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς και οι επιπτώσεις σε χώρες του Περσικού Κόλπου.

Ιράν — Εγκαταστάσεις ενέργειας εντός της χώρας
• Αποθήκες καυσίμων και πετρελαίου στην Τεχεράνη: Ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές στόχευσαν πολλαπλές εγκαταστάσεις αποθήκευσης πετρελαίου και καυσίμων στην πρωτεύουσα, προκαλώντας μεγάλες πυρκαγιές και ζημιές σε υποδομές που τροφοδοτούν στρατιωτικές δυνάμεις και οικονομικούς κόμβους.

Σαουδική Αραβία — Πετρελαϊκές υποδομές στόχοι
Ras Tanura (Saudi Aramco): Το μεγαλύτερο διυλιστήριο της χώρας δέχτηκε επίθεση με drones στις 2 Μαρτίου 2026.
Παρά το ότι τα drones αναχαιτίστηκαν και η ζημιά ήταν μικρή, η εταιρεία σταμάτησε προσωρινά την παραγωγή και τις εξαγωγές από το εργοστάσιο για λόγους ασφάλειας, προκαλώντας άνοδο των τιμών πετρελαίου.
• Berri oilfield: Επίθεση με drone σε πετρελαιοπηγή ικανή να παράγει ~250.000 βαρέλια/ημέρα. Η ζημιά ήταν περιορισμένη αλλά δείχνει ότι ακόμα και παραγωγικά πεδία στοχεύονται.

Κατάρ — Φυσικό Αέριο
Ras Laffan & Mesaieed (QatarEnergy): Μεγάλες εγκαταστάσεις LNG δέχτηκαν επιθέσεις με drones, οδηγώντας στην οριστική αναστολή παραγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από την περιοχή.
Αυτό σηματοδοτεί πλήρη παύση εξαγωγών LNG, με σοβαρές επιπτώσεις στην παγκόσμια αγορά, καθώς το Κατάρ αντιπροσωπεύει περίπου 20 % της παγκόσμιας παραγωγής LNG.

Κουβέιτ - Πετρέλαιο

• Η κρατική Kuwait Petroleum Corporation (KPC) ανακοίνωσε προληπτική μείωση της παραγωγής αργού πετρελαίου και μείωση της διύλισης λόγω της αστάθειας και των απειλών για τη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ.
• Έχει κηρύξει force majeure (αδυναμία τήρησης συμβολαίων) για κάποια συμβόλαια εξαγωγής λόγω των διαταραχών στις αποστολές.

Στενά του Ηοrmuz Ναυσιπλοΐα
• Η αποτελεσματική κλειστή κατάσταση του Στενού του Hormuz, από όπου διέρχεται περίπου το 20 % της παγκόσμιας ενέργειας (πετρέλαιο & φυσικό αέριο), έχει παραλύσει τη μεταφορά και έχει αναγκάσει πολλές χώρες να μειώσουν την παραγωγή ή τις εξαγωγές καθώς οι δεξαμενόπλοιες καθυστερούν ή αποφεύγουν τη διέλευση.
Στιγμιότυπο_οθόνης_2026-03-08_154222.png




Eκτόξευση του γεωπολιτικού ρίσκου βλέπει η Goldman Sachs - Πάνω από τα 100 δολ. το βαρέλι

Καθώς στόχος του Ιράν γίνονται ενεργειακές υποδομές, οι τιμές του πετρελαίου αντιμετωπίζουν αυξανόμενους γεωπολιτικούς κινδύνους ανόδου καθώς οι διαταραχές γύρω από τα Στενά του Hormuz απειλούν να προκαλέσουν σοκ την παγκόσμια προσφορά μεγαλύτερο από ό,τι αναμενόταν προηγουμένως, σύμφωνα με ανάλυση της Goldman Sachs.
Σύμφωνα με την ανάλυση της αγοράς το premium για μια πλήρη διακοπή του διάπλου δεξαμενοπλοίων έξι εβδομάδων από τα στενά του Hormuz θα φτάσει τα 18 δολάρια το βαρέλι για το πετρέλαιο Brend.
Η ομάδα έρευνας για την αγορά εμπορευμάτων της επενδυτική τράπεζας ανέφερε ότι η βασική της εκτίμηση προέβλεπε ότι τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης (futures) Brent θα διαπραγματεύονταν στα 80 δολ. τον Μάρτιο και στα υψηλά 70 δολ. το δεύτερο τρίμηνο, αλλά οι πρόσφατες εξελίξεις στον Περσικό Kόλπο αυξάνουν την πιθανότητα οι τιμές να κινηθούν ακόμη υψηλότερα.
«Τώρα πιστεύουμε επίσης ότι είναι πιθανό οι τιμές του πετρελαίου, ειδικά για τα διυλισμένα προϊόντα, να ξεπεράσουν τις κορυφές του 2008 και του 2022, εάν οι ροές στa Στενά του Hormuz παραμείνουν μειωμένες καθ’ όλη τη διάρκεια του Μαρτίου», έγραψαν οι αναλυτές της αγοράς εμπορευμάτων σε σημείωμα προς τους πελάτες την Παρασκευή (6/3).
Οι στρατηγικοί αναλυτές εντοπίζουν αρκετούς λόγους «για τους οποίους οι μεγάλοι κίνδυνοι ανόδου της βασικής μας εκτίμησης για την τιμή του πετρελαίου … αυξάνονται ραγδαία».
Ως αποτέλεσμα, η Goldman Sachs ανέφερε ότι μπορεί να αναθεωρήσει τις προβλέψεις της εάν οι ροές μεταφορών μέσω των Στενών του Hormuz δεν ομαλοποιηθούν σύντομα.
Οι ροές πετρελαίου μέσω αυτού του κρίσιμου μεταφορικού έχουν ήδη μειωθεί σημαντικά.

Το έμφραγμα στην ενεργειακή εφοδιαστική αλυσίδα

Η Goldman εκτιμά ότι οι ροές ενεργειακών αγαθών μέσω του Στενών του Hormuz έχουν μειωθεί κατά περίπου 1,8 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, περίπου 10% κάτω από τα φυσιολογικά επίπεδα και πολύ κάτω από την προηγούμενη εκτίμηση της τράπεζας για μόλις 15% μείωση.
Εναλλακτικές διαδρομές είναι πολύ δύσκολο να καλύψουν το κενό και την ανατάραξη στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Η Goldman ανέφερε ότι η καθαρή ανακατεύθυνση μέσω αγωγών και λιμένων όπως οι Yanbu στη Σαουδική Αραβία και Fujairah στα Ενωμένα Αραβικά Εμιράτα έχει μέσο όρο μόλις 0,9 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα τις τελευταίες ημέρες, σε σύγκριση με τη θεωρητική δυναμικότητα περίπου 3,6 εκατομμυρίων βαρελιών.
Οι συνθήκες ναυτιλίας παραμένουν αβέβαιες, με πολλούς διαειριστές δεξαμενόπλοιων να υιοθετούν προσέγγιση αναμονής καθώς οι κίνδυνοι ασφαλείας αυξάνονται.

Φωτιά στα ασφάλιστρα και καταστροφή της ζήτησης

Η Goldman δήλωσε ότι το κόστος ασφάλισης των φοτρίων μόνο του δεν εξηγεί πλήρως τη μείωση των αποστολών, σημειώνοντας ότι ορισμένοι ασφαλιστές εξακολουθούν να προσφέρουν κάλυψη και ότι τα ναύλα έχουν αυξηθεί αρκετά ώστε να αντισταθμίσουν τα υψηλότερα ασφάλιστρα.
Η τράπεζα προειδοποίησε επίσης ότι η κλίμακα του τρέχοντος σοκ στην προσφορά μπορεί να αναγκάσει τις τιμές να αυξηθούν αρκετά ώστε να περιορίσουν τη ζήτηση.
Η Goldman εκτιμά ότι η απώλεια περίπου 1,7 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα από την προσφορά του Περσικού Κόλπου αποτελεί σοκ πολύ μεγαλύτερο από τη διαταραχή στην παραγωγή της Ρωσίας που παρατηρήθηκε στις αρχές του 2022.

Μια τέτοια πτώση θα μπορούσε να μειώσει με μεγάλη ταχύτητα τα παγκόσμια αποθέματα και να ωθήσει τις τιμές σε επίπεδα που θα προκαλέσουν καταστροφή της ζήτησης, ιδιαίτερα αν επιταχυνθεί η αποθήκευση από καταναλωτές ή μειωθούν οι εξαγωγές διυλισμένων προϊόντων από χώρες εκτός ΟΟΣΑ.
Μια ουσιαστική ανάκαμψη στις ροές πετρελαίου, σύμφωνα με τη Goldman, πιθανότατα θα απαιτούσε είτε ευρύτερη αποκλιμάκωση της σύγκρουσης, ισχυρότερη στρατιωτική προστασία των δεξαμενόπλοιων από τις Η.Π.Α., είτε απόφαση του Ιράν να επιτρέψει ασφαλή διέλευση μέσω του των στενών του Hormuz.
Μέχρι τότε, οι κίνδυνοι για τις τιμές του πετρελαίου παραμένουν έντονα ανοδικοί και το γεωπολιτικό premium είναι δυνατόν να εκτοξευθεί.

www.bankingnews.gr

Δημοσίευση σχολίου

►Το www.madatoforos.gr δημοσιεύει άμεσα κάθε σχόλιο. Ωστόσο δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Σχόλια με ύβρεις διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.


Start typing and press Enter to search